Praca biegłych to nie tylko zacisze laboratorium – umiejętności, wiedzę i doświadczenie zdobywa się w terenie, w warunkach maksymalnie zbliżonych do realnych, a takie stwarzają ćwiczenia poligonowe. Pod okiem ekspertów uczestnicy brali udział w praktycznych działaniach szkoleniowych i tzw. działaniach strzałowych. To nie był dodatek do programu, lecz jego integralna część: współczesny biegły musi rozumieć nie tylko to, co znajduje w laboratorium, ale też realia miejsca zdarzenia.

Warto podkreślić, jak szerokie było grono uczestników. Obok biegłych z policyjnych laboratoriów kryminalistycznych z całego kraju przy jednym stole zasiedli przedstawiciele CLKP, CBŚP, JW GROM, ABW, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Instytutu Ekspertyz Sądowych im. Prof. dra Jana Sehna, Narodowego Instytutu Leków, Uniwersytetu Warszawskiego i Organizacji ds. Zakazu Broni Chemicznej. Takie zestawienie instytucji nie zdarza się często — i pokazuje, że chemia kryminalistyczna przestała być domeną jednego resortu.

Drony, sabotaż i sejfy bankomatów

Duża część spotkania dotyczyła materiałów i urządzeń wybuchowych, terroryzmu kryminalnego oraz zagrożeń hybrydowych. Przedstawiciel JW GROM omówił procedury reagowania na ataki z wykorzystaniem dronów — temat, który jeszcze kilka lat temu brzmiał jak scenariusz filmu, a dziś jest realnym wyzwaniem służb. Mł. insp. Przemysław Majewski (CBŚP) mówił o działaniach hybrydowych, wskazując na sabotaż i dywersję. Dr Jakub Michał Milczarek (OPCW) przypomniał o analitycznych wyzwaniach związanych z Konwencją o zakazie broni chemicznej.

Ekspert Biura Badań Kryminalistycznych ABW dokonał przeglądu spraw dotyczących opiniowania w zakresie materiałów wybuchowo-zapalających z ostatnich lat. Dr Rafał Borusiewicz (IES im. Prof. dra Jana Sehna w Krakowie) zaprezentował specyfikę analiz materiałów wybuchowych w praktyce instytutu. Kom. Małgorzata Kubacka (LK KWP Łódź) omówiła głośne sprawy dotyczące materiałów wybuchowych, a podkom. Michał Piwowar (LK KWP Kraków) — identyfikację materiału użytego do sforsowania sejfu bankomatu. Mł. kpt. Kamil Biały (PSP) przybliżył przypadki użycia gazów palnych w aktach terroru kryminalnego, a sierż. Łukasz Matyjasek (CLKP) — problematykę zabezpieczania substancji chemicznych na nietypowych miejscach oględzin.

W części poświęconej nowościom technologicznym biegli zapoznali się z zastosowaniem spektroskopii NIR w trybie cito (nadkom. Aleksander Mazurkiewicz, LK KWP Opole) oraz z rozwiązaniami w zakresie spektroskopii podręcznych analizatorów do detekcji substancji niebezpiecznych (SpectroLab, Metrohm, Raytech).

Co omawiano na wykładach

W bloku narkotykowym wystąpili przedstawiciele Wydziału Badań Chemicznych CLKP. Podinsp. Małgorzata Galarda omówiła przegląd trendów na międzynarodowym rynku narkotykowym, dr Robert Bachliński przedstawił zagadnienia dotyczące profilowania katynonów, Aleksandra Chmurzyńska-Gut opowiedziała o zastosowaniu techniki HPLC-DAD w praktyce badawczej, a podkom. dr Grzegorz Wójciuk (CLKP) zaprezentował  fitokanabinoidy i ich pochodne. Kolejno Piotr Liwarowski (LK KWP Białystok) przybliżył sposoby postępowania na miejscu ujawnienia proces krystalizacji katynonów, a mł. asp. Szymon Rosołowski (KSP) przedstawił bieżącą sytuację prawną dotyczącą związków opioidowych oraz wyzwań jakie niesie ona za sobą w codziennej pracy funkcjonariuszy. Zaprezentował on również założenia skryptu powstającego we współpracy z CLKP — narzędzia mającego wspomóc policjantów podczas interwencji, w których mają oni do czynienia z przestępczością narkotykową.

Tematy wykraczające poza typową chemię analityczną podjęły dr Anna Trynda i Anna Duszyńska (Uniwersytet Warszawski), które przedstawiły problematykę medycznej marihuany, oraz Anita Jeglińska (Okręgowa Izba Aptekarska), której wystąpienie poświęcone było aspektom prawnym: od recepty do kontroli policyjnej. Dr hab. Agata Błażewicz i dr Magdalena Popławska (Narodowy Instytut Leków) zaprezentowały wyniki badań dotyczących sfałszowanych leków i nowych substancji psychoaktywnych. Agnieszka Borowiec (Uniwersytet Warszawski) mówiła o certyfikowanych materiałach odniesienia jako fundamencie wiarygodności pomiarów, a płk Tomasz Kunda (LK Straży Granicznej) pokazał, że fizykochemia wykracza daleko poza badania narkotyków.

Liczby i wytyczne na przyszłość

Ostatni dzień poświęcono podsumowaniom. Post. Paulina Trojanowska (CLKP) zaprezentowała statystyki dotyczące nielegalnych laboratoriów. Nadkom. Aneta Czapnik i sierż. Łukasz Matyjasek (CLKP) przedstawili zalecenia wynikające z oceny jakości pracy w laboratoriach KWP i KSP.  Przy współudziale wszystkich obecnych na miejscu spotkania biegłych z zakresu badań materiałów i urządzeń wybuchowych odbyła się również dyskusja dotycząca wypracowania nowych wytycznych w badaniach materiałów i urządzeń wybuchowych — dokumentu, który będzie wyznaczał standardy pracy biegłych w całym kraju.

Organizator i gospodarz

Organizatorem spotkania był Wydział Badań Chemicznych CLKP, a jego inauguracji dokonali: Zastępca Dyrektora CLKP mł. insp. Kamil Starzomczyk i Naczelnik Wydziału Badań Chemicznych mł. insp. Barbara Łukasik. Gospodarzem obiektu była Szkoła Policji w Pile, z ramienia której w spotkaniu wzięli udział m.in. Zastępca Komendanta insp. Marcin Towalewski oraz Zastępca Komendanta ds. dydaktycznych insp. Marcin Sapun.

oprac. pm/ZKS CLKP
zdj. SP w Pile i mł. asp. Marcin Dobucki