Celem szkolenia było doskonalenie interoperacyjności zespołów międzynarodowych oraz praktyczne ujednolicanie procedur identyfikacyjnych zgodnie z rekomendacjami Interpolu. W realiach współczesnych zdarzeń masowych — często o charakterze transgranicznym — spójność standardów operacyjnych pozostaje jednym z kluczowych warunków skutecznego prowadzenia procesu DVI.

Pełny cykl identyfikacyjny w praktyce

Program szkolenia obejmował zarówno część teoretyczną, jak i wieloetapowe ćwiczenia praktyczne oparte na realistycznych scenariuszach katastrofy lotniczej. Uczestnicy realizowali działania zgodnie z pełnym cyklem DVI, obejmującym cztery zasadnicze fazy:

• działania na miejscu zdarzenia (Scene),
• gromadzenie danych pośmiertnych (PM – Post Mortem),
• pozyskiwanie danych przyżyciowych (AM – Ante Mortem),
• fazę rekoncyliacji, polegającą na analizie i porównaniu danych identyfikacyjnych.

Szczególny nacisk położono na praktyczne zrozumienie zależności pomiędzy poszczególnymi etapami procesu oraz na koordynację działań w środowisku międzynarodowym, gdzie różnice organizacyjne i proceduralne mogą bezpośrednio wpływać na tempo oraz jakość identyfikacji.

Ćwiczenia rozpoczęto pracą w zespołach narodowych, co pozwoliło uczestnikom przeanalizować odmienne modele organizacyjne funkcjonujące w poszczególnych państwach. Kolejny etap stanowiła praca w mieszanych zespołach międzynarodowych, sprzyjająca wymianie doświadczeń operacyjnych, metodologii pracy oraz dobrych praktyk stosowanych w działaniach DVI.

Katastrofa lotnicza jako jedno z największych wyzwań DVI

Scenariusze szkoleniowe odzwierciedlały realne wyzwania charakterystyczne dla katastrof lotniczych — zdarzeń uznawanych za jedne z najbardziej wymagających operacyjnie w obszarze identyfikacji ofiar. Problemy takie jak znaczna fragmentacja szczątków, ich rozproszenie na dużym obszarze, oddziaływanie wysokich temperatur czy degradacja materiału identyfikacyjnego wymagają ścisłej współpracy specjalistów wielu dziedzin.

Dodatkowym czynnikiem komplikującym działania jest zazwyczaj międzynarodowy charakter ofiar, co wymusza sprawną wymianę informacji pomiędzy państwami oraz stosowanie jednolitych standardów dokumentacyjnych i identyfikacyjnych.

Cyfryzacja procesu identyfikacji

Istotnym elementem szkolenia było wykorzystanie nowoczesnych narzędzi cyfrowych wspierających gromadzenie i analizę danych AM i PM. Uczestnicy zapoznali się z rozwiązaniami umożliwiającymi integrację danych identyfikacyjnych, usprawnienie przepływu informacji oraz zwiększenie bezpieczeństwa przetwarzanych danych — aspektów kluczowych w operacjach prowadzonych równolegle przez wiele państw i instytucji.

Szczególne znaczenie miała faza rekoncyliacji, wymagająca wysokiego poziomu precyzji analitycznej, wiedzy eksperckiej oraz ścisłej współpracy specjalistów z zakresu medycyny sądowej, genetyki, daktyloskopii i techniki kryminalistycznej. To właśnie na tym etapie zapadają ostateczne decyzje identyfikacyjne.

Polski udział i wymiar ekspercki

Udział polskich przedstawicieli stanowił ważny element rozwijania krajowych kompetencji w zakresie identyfikacji ofiar katastrof masowych oraz wzmacniania współpracy międzynarodowej. Wymiana doświadczeń pozwoliła na analizę rozwiązań organizacyjnych i operacyjnych stosowanych w innych państwach oraz identyfikację praktyk możliwych do implementacji w krajowym systemie DVI.

Szczególnym wyróżnieniem dla polskiej delegacji był udział przedstawiciela Polski w gronie międzynarodowych obserwatorów ćwiczeń. Do jego zadań należała ocena realizacji poszczególnych etapów procesu DVI, analiza organizacji działań na miejscu zdarzenia oraz porównanie stosowanych procedur z wytycznymi Interpolu. Obserwatorzy oceniali również efektywność współpracy międzynarodowej, komunikację między zespołami oraz poziom koordynacji operacyjnej.

Wspólne standardy — wspólne bezpieczeństwo

Szkolenia takie jak „Plane Crash 2026” odgrywają kluczową rolę w budowaniu zdolności reagowania na zdarzenia masowe o charakterze międzynarodowym. Standaryzacja procedur, rozwój kompetencji eksperckich oraz regularne ćwiczenia interoperacyjne wzmacniają gotowość zespołów DVI do prowadzenia skutecznych działań identyfikacyjnych w najbardziej wymagających warunkach operacyjnych.

Polska delegacja

W szkoleniu uczestniczyli:

Koordynator ćwiczenia ze strony CLKP:

• podinsp. dr inż. Magdalena Jabłońska-Milczarek — członkini podgrupy roboczej DVI Interpol ds. identyfikacji genetycznej, ekspert Wydziału Bezpieczeństwa Informacji i Nadzoru CLKP.
• Członkowie regionalnych komórek Zespołu DVI:
• asp. szt. Łukasz Lewandowski — Stołeczny Koordynator ds. Techniki Kryminalistycznej KSP (V komórka regionalna),
• kom. Fabian Bandziak — specjalista Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego KWP we Wrocławiu (VI komórka regionalna),
• asp. Janusz Zołotar — Wojewódzki Koordynator ds. Techniki Kryminalistycznej KWP w Białymstoku (III komórka regionalna),
• podinsp. dr Piotr Peterek — Zastępca Naczelnika Wydziału Kryminalnego KWP w Katowicach, Zastępca Kierownika Zespołu DVI (I komórka regionalna).

MJM, zdj. autor