Zakończone

Kryminalistyczny test DNA do określania wieku człowieka

W dniu 18 marca 2016 r. zakończyła się realizacja projektu Nr DOBR/0002/R/ID1/2012/03 pt. „Kryminalistyczny test DNA do określania wieku człowieka” finansowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach konkursu nr 3/2012 na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa.

Projekt realizowany był w oparciu o umowę podpisaną z NCBR w dniu 19.12.2012 r. przez konsorcjum naukowe w składzie:

  • Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji – lider konsorcjum,
  • Warszawski Uniwersytet Medyczny,
  • Instytut Ekspertyz Sądowych im. prof. dra Jana Sehna,
  • Krzysztof Kucharczyk Techniki Elektroforetyczne sp. z o.o.

Całkowity budżet projektu wynosił 5 169 580,00 zł.

Jednym z wyzwań nowoczesnej kryminalistyki jest zwiększenie możliwości indywidualizacji materiału dowodowego. Stosowane powszechnie profilowanie DNA pozwala jedynie na badania porównawcze (bezpośrednie porównanie z profilem osoby podejrzanej bądź pośrednie przy wykorzystaniu profili genetycznych osób spokrewnionych), nie pozwala natomiast na wnioskowanie co do cech osoby, która pozostawiła dany ślad biologiczny.

Szczególnie obiecujące są badania z zakresu predykcji wyglądu sprawcy, co wydaje się możliwe do ustalenia przez badanie wybranych markerów DNA. Do takich cech należy również wiek osoby. Posiadając taką informację, organa ścigania będą mogły bardziej precyzyjnie wytypować grupę docelową osób podejrzanych, co w znaczący sposób przyspieszy prowadzenie działań wykrywczych i zredukuje koszty badań przesiewowych.

Celem głównym ww. projektu było opracowanie uniwersalnego kryminalistycznego testu DNA pozwalającego na określenie wieku człowieka (np. nieznanego sprawcy przestępstwa lub niezidentyfikowanych szczątków ludzkich) na podstawie analizy próbki biologicznej.

Projekt zakończył się osiągnięciem VII poziomu gotowości technologicznej, co wymagało od konsorcjum stworzenia prototypu technologii oraz jego demonstrację w warunkach operacyjnych. Sprawdzono skuteczność prototypu testu poprzez badania walidacyjne zgodnie z przyjętym planem.

Prototyp testu pozwala na oszacowanie wieku człowieka z dokładnością +/- 5 lat, a do jego obliczeń można wykorzystać kalkulator dostępny na stronie: www.agecalculator.ies.krakow.pl.

Opracowany test jest gotowy do dalszych prac wdrożeniowych.

Publikacje:

  1. Examination  of  DNA  methylation  status  of  the  ELOVL2  marker  may  be  useful  for  human  age prediction in forensic science. Renata  Zbieć-Piekarska,  Magdalena  Spólnicka,  Tomasz  Kupiec,  Żanetta  Makowska,  Anna  Spas, Agnieszka Parys-Proszek, Krzysztof Kucharczyk, Rafał Płoski, Wojciech Branicki Forensic Science International: Genetics, 2015 
  2. Development of a forensically useful age prediction method based on DNA methylation analysis. Renata  Zbieć-Piekarska,  Magdalena  Spólnicka,  Tomasz  Kupiec,  Agnieszka  Parys-Proszek,  Żanetta Makowska, Anna Pałeczka, Krzysztof Kucharczyk, Rafał Płoski, Wojciech Branicki, Forensic Science International: Genetics, 2015 
  3. A cautionary note on using binary calls for analysis of DNA methylation Agnieszka Prochenka, Piotr Pokarowski, Piotr Gasperowicz, Joanna Kosińska, Piotr Stawiński, Renata Zbieć-Piekarska, Magdalena Spólnicka, Wojciech Branicki, Rafał Płoski Bioinformatics, 2015